علت فوت پیامبر اسلام چه بود؟

علت فوت پیامبر اسلام

پاسخ کوتاه این است که حضرت محمد (ص) بر اساس روایات تاریخی، در پی بیماری و تب شدید (در منابع به «حمّی» و تب سوزان اشاره شده) در روز دوشنبه، ۲۸ صفر سال ۱۱ هجری قمری برابر با ۸ ژوئن سال ۶۳۲ میلادی، در سن ۶۳ سالگی در مدینه دار فانی را وداع گفتند.

تاریخ وفات پیامبر؛ پیامبر اسلام در چه روزی فوت کرد؟

طبق مشهورترین روایت، پیامبر اسلام در دوشنبه شب، ۲۸ صفر سال ۱۱ هجری رحلت فرمودند. این روز مصادف با پنجشنبه، ۸ ژوئن ۶۳۲ میلادی است. اختلاف چندانی میان منابع درباره روزِ هفته (دوشنبه) وجود ندارد؛ ولی درباره شماره روز ماه صفر، روایتهایی از ۲۸ صفر تا ۲ ربیعالاول ذکر شده است.

• در سال ۱۰ هجری پیامبر برای آخرین بار حج گزاردند که به «حجهالوداع» معروف شد.
• بازگشت از این سفر، نقطه شروع آخرین سال عمر پیامبر بود.
• در اوایل سال ۱۱ هجری، نشانههای بیماری در وجود نازنین ایشان ظاهر شد.

بیماری پیامبر؛ تب شدید و درد از نخستین روزهای صفر

بر اساس منابع معتبر تاریخی نظیر طبقات ابن سعد، تاریخ طبری و سیره ابن هشام، نخستین نشانه های بیماری پیامبر چند روز پیش از رحلت آغاز شد. ایشان در خانه «میمونه» بودند که به ناگاه سردرد و تب شدید به سراغشان آمد.

نکات مهم درباره علت و نوع بیماری:

• بیشتر روایات از تب سوزان و سردرد به عنوان نشانه اصلی یاد میکنند.
• در روایتی از عایشه نقل شده: «هرگز تب کسی را شدیدتر از تب رسول خدا ندیدم.»
• سر مبارک پیامبر را به دلیل شدت درد با دستمال میبستند.
• به برخی از همسران فرمودند که اجازه دهند در خانه عایشه بستری شوند، و بدین ترتیب آخرین روزها در حجره عایشه گذشت.

مدت بیماری و آخرین لحظات

درباره مدت بیماری اختلاف است؛ برخی منابع ۱۳ تا ۱۴ روز و برخی پنج روز گفته اند. آنچه مسلم است، شدت بیماری در دو سه روز آخر بود که پیامبر بهشدت ضعیف شدند.

• در یکی از آخرین حضورها در مسجد، از منبر خطابهای ایراد کردند و به امت وصیتهایی درباره نماز، بردگان و خویشاوندان فرمودند.
• ایشان در کنار طشت آبی، سر را در آن گذاشتند و در آخرین لحظات، سخنانی فرمودند که معروفترین آن «اَللّهُمَّ الرَّفیقَ الأَعلی» (پروردگارا! همدمِ برین/رفیق اعلی) است و سپس چشم از جهان فرو بستند.

سن پیامبر هنگام وفات

حضرت محمد (ص) در سال فیل (عامالفیل) یعنی حدود ۵۷۰ میلادی متولد شد و در سال ۱۱ هجری برابر با ۶۳۲ میلادی رحلت فرمود؛ بنابراین هنگام وفات بین ۶۲ تا ۶۳ سال سن داشتند. مشهورترین قول، ۶۳ سالگی است.

برای مقایسه سنی در دوران زندگی ایشان:

ماجرای خاکسپاری؛ محل دفن پیامبر؟

پس از رحلت، بحث مهمی در جامعه اسلامی شکل گرفت: آیا پیامبر مرده یا حیات دارد؟ برخی اصحاب از شدت شوک باور نمیکردند ایشان از دنیا رفته باشند.

• غسل و کفن پیامبر توسط خاندان بنی هاشم و نزدیکان انجام شد.
• پیامبر در خانه عایشه و در همان حجره محل رحلت، در قبری که محل بستر ایشان بود به خاک سپرده شد.
• امروز این مکان داخل مسجدالنبی در مدینه قرار دارد و «روضه ی شریفه» نام دارد.

فضل بن حسن طبرسی نیز می نویسد: مسلمانان درباره محل دفن پیکر پیامبر (ص) به بحث و گفتگو پرداختند، در این هنگام علی (ع) گفت: “خداوند هر مکانی را که پیامبر (ص) را در آن قبض روح کرده است، همانجا را برای دفن او برگزیده است، من او را در حجره اش که در آن درگذشته است، دفن می کنم” مسلمانان این پیشنهاد را پذیرفتند. همه این اسناد و شواهد گواهی می دهد که در انتخاب محل دفن پیامبر (ص)، سخن از مسجد قرار گرفتن قبر او در میان نبوده و خود حضرت چیزی در این باره نفرموده است.

آیا پیامبر مسموم شده بود؟

در کتاب «فروغ ابدیت»در پاورقی آمده است:

«معروف این است که پیامبر در کسالت وفات خود می فرمود : این بیماری از آثار غذای مسمومی است که آن زن یهودی پس از فتح برای من آورد. زیرا اگرچه پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ اولین لقمه را بیرون انداخت ولی آن زهر خطرناک با آب دهان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ کمی مخلوط شد و روی دستگاه های بدن آن حضرت اثر خود را گذاشت.( سبحانی، جعفر، فروغ ابدیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ج۲، ص۶۶۴)

در نتیجه این که چه کسی پیامبر را سمّ داده و این سمّ در چه زمانی بوده است ، برای ما به صورت دقیق روشن نیست و تنها می توان از مجموع آنچه بیان شد نتیجه گرفت که مرگ پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ طبیعی نبوده است و آن حضرت با شهادت از دنیا رفته است .

نتیجه گیری در یک نگاه

✅ علت فوت پیامبر اسلام: بیماری و تب شدید در سن ۶۳ سالگی، در روز دوشنبه ۲۸ صفر سال ۱۱ هجری، در مدینه.

• مدت بیماری: حدود ۱۳ روز (با اختلاف روایات)
• محل رحلت: خانه عایشه
• سن پیامبر: ۶۳ سال
• محل دفن: مسجدالنبی (روضه شریفه)

چرا به حضرت محمد (ص) پیامبر مهربانی میگویند؟