جهش غولپیکر ایران به فضا
داستان شگفتانگیز ۳ ماهواره ایرانی که دیروز به مأموریت رفتند
سه ماهواره ایرانی «ظفر ۲»، «پایا» و «کوثر ۱.۵» عصر روز گذشته با موشک سایوز-۲.۱بی از پایگاه فضایی وستوچنی روسیه به فضا پرتاب شدند. بنا بر اعلام معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس پژوهشگاه فضایی ایران، سه ماهواره سنجشی که روز یکشنبه از پایگاه روسیه به فضا پرتاب شدند، توسط بخش خصوصی ساخته شدهاند. این ۳ ماهواره از نوع سنجشی هستند و برای تصویربرداری و ارسال دادهها به کار میروند.
وحید یزدانیان افزود: ماهوارههای سنجشی دادههای تصویری را با قدرتهای تفکیکی از ۱۵ متر تا کمتر از پنج متر مخابره می کنند و می توان با استفاده از این داده ها طیف گسترده ای از فعالیتها را برای آنها در کشور متصور بود. وی کاربرد این تصاویر را در کشاورزی، مدیریت منابع آب و محیط زیست یادآور شد و افزود: در مجموعه ماهواره های بومی که ما تاکنون پرتاب کردیم، این سه ماهواره هم به جمع آنها اضافه خواهند شد.
رئیس پژوهشگاه فضایی ایران درباره تفاوت این ماهواره ها با نمونه های پیشین اظهار داشت: این ماهوارهها در فاصله ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار میگیرند که مدار لئو نام دارد. وی با بیان اینکه عمر مفید این ماهواره ها بین ۲ تا پنج سال و این استاندارد جهانی است افزود: امیدوار هستیم بعد از این پرتاب شاهد افزایش عمر اسمی آن باشیم و با عمر بیشتری عملیاتی شوند.
کاربرد سه ماهواره ایرانی
سه ماهوارهای که دیروز به فضا پرتاب شدند عبارتاند از:
- پایا: یکی از مهمترین ماهوارههای سنجش از دور ایران، طراحی شده برای تصویربرداری با دقت بالا و کاربرد در بخشهای محیطزیست، منابع طبیعی، مدیریت کشاورزی و شهرسازی؛ ایرنا
- ظفر-۲: نسل جدید ماهواره سنجشی که با بهبودهای فنی نسبت به نسخههای قبلی در حوزه جمعآوری داده و ارسال اطلاعات تخصصی عمل میکند؛
- کوثر ۱.۵: نسخه ارتقا یافته از ماهواره قبلی «کوثر» که مأموریتهای سنجشی و همچنین ظرفیتهای مخابراتی و تصویربرداری را در یک بستر واحد ترکیب میکند.
این ماهوارهها در مدار نزدیک زمین قرار میگیرند، مداری که معمولاً در ارتفاع حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتری سطح زمین تعریف میشود و محل بهینه برای عملیاتهای سنجشی، تصویربرداری دقیق و ارتباطات کوتاهبرد است. چنین مداری باعث میشود دادههای بهدستآمده واضح، قابل تحلیل و بهروز باشند؛ خصوصیت کلیدی برای تصمیمگیریهای هوشمند در موضوعات ملی.
پرتابهای دیروز نه اولین حضور ایران در فضا هستند و نه یک اتفاق تصادفی. پیش از این نیز ایران ماهوارههای دیگری را به کمک فناوریها و شرکای بینالمللی به مدار زمین فرستاده است. برای نمونه، «ناهید-۲» که در تابستان سال جاری با موفقیت در مدار قرار گرفت و هم نقش ارتباطاتی داشت و هم نشان داد دانش طراحی و قرار دادن ماهوارههای تخصصی در مدار در سطح کشور شکل گرفته است.
سه ماهوارهای که دیروز در مدار قرار گرفتند، هرکدام مأموریت مشخصی دارند اما در کنار هم یک منظومه اطلاعاتی منسجم را شکل میدهند. «پایا» با تمرکز بر سنجش از دور و تصویربرداری، برای پایش منابع طبیعی، محیطزیست و مدیریت سرزمین طراحی شده است. «ظفر-۲» ادامه مسیر ماهوارههای سنجشی قبلی است اما با دقت بالاتر، پایداری بیشتر و توان ارسال داده بهینهتر. «کوثر ۱.۵» نیز نسخه ارتقایافتهای است که تلاش کرده تصویربرداری و قابلیتهای ارتباطی را در یک بستر فشرده و کارآمد جمع کند.
قرار گرفتن این ماهوارهها در مدار نزدیک زمین به این معناست که دادهها با وضوح بالاتر و تأخیر کمتر به زمین ارسال میشوند؛ ویژگیای که برای مدیریت بحران، تحلیل محیطی و تصمیمسازی کلان اهمیت حیاتی دارد. این مدار، میدان واقعی کار ماهوارههای سنجشی است؛ جایی که دقت بر ارتفاع غلبه دارد.
