بیماری لب شکری چیست؟ علل، علائم و درمان لب شکری
بیماری لب شکری یا شکاف لب (Cleft Lip) یکی از شایع ترین ناهنجاریهای مادرزادی است که در آن لب بالایی نوزاد بهطور کامل تشکیل نمیشود و شکافی در آن ایجاد میشود. این مشکل ممکن است بهتنهایی یا همراه با شکاف کام (Cleft Palate) رخ دهد. در این مقاله، به بررسی علل، علائم، روشهای تشخیص و درمان بیماری لب شکری میپردازیم تا اطلاعات جامعی در اختیار شما قرار دهیم.
لب شکری چیست؟
لب شکری یک نقص مادرزادی است که در آن بافت های لب بالایی در دوران جنینی بهطور کامل به هم متصل نمیشوند. این شکاف میتواند یکطرفه (فقط یک سمت لب) یا دوطرفه (هر دو سمت لب) باشد و شدت آن از یک شکاف کوچک تا شکاف کامل تا سوراخ بینی متغیر است. این بیماری ممکن است همراه با شکاف کام باشد که در آن سقف دهان نیز بهطور کامل تشکیل نمیشود.
علل بیماری لب شکری
علل دقیق لب شکری هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. برخی از مهم ترین عوامل عبارتند از:
-
ژنتیک: سابقه خانوادگی لب شکری یا شکاف کام میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
-
عوامل محیطی: مصرف برخی داروها، سیگار کشیدن، مصرف الکل یا کمبود اسید فولیک در دوران بارداری ممکن است خطر را افزایش دهد.
-
بیماری های مادر: دیابت یا چاقی مادر در دوران بارداری میتواند احتمال بروز این ناهنجاری را بالا ببرد.
-
کمبود مواد مغذی: کمبود ویتامین ها و مواد معدنی مانند اسید فولیک در رژیم غذایی مادر.
علائم و نشانههای لب شکری
علائم لب شکری معمولاً بلافاصله پس از تولد قابلمشاهده است. این علائم شامل موارد زیر میشوند:
-
شکاف قابلمشاهده در لب بالایی
-
مشکل در تغذیه (بهویژه در نوزادان با شکاف کام)
-
مشکلات گفتاری در صورت عدم درمان
-
عفونت های مکرر گوش یا مشکلات شنوایی(البته در همه نوزادان لب شکری اینگونه نیست)
-
ناهنجاریهای دندانی مانند دندانهای نامرتب یا دندان کم یا دندان زیاد
تشخیص بیماری لب شکری
تشخیص لب شکری معمولاً قبل از تولد با استفاده از سونوگرافی در هفتههای ۱۸ تا ۲۰ بارداری امکانپذیر است. پس از تولد، معاینه فیزیکی نوزاد توسط پزشک بهراحتی این مشکل را تأیید میکند. در برخی موارد، آزمایشهای ژنتیکی نیز برای بررسی سایر ناهنجاریهای مرتبط انجام میشود.
درمان بیماری لب شکری
درمان لب شکری معمولاً شامل ترکیبی از جراحی و مراقبت های چندجانبه است. مراحل درمان عبارتند از:
-
جراحی ترمیمی:
-
جراحی لب شکری معمولاً بین ۳ تا ۶ ماهگی انجام میشود.
-
در صورت وجود شکاف کام، جراحی دوم بین ۶ تا ۱۲ ماهگی صورت میگیرد.
-
هدف از جراحی بهبود ظاهر، عملکرد لب و توانایی گفتاری است.
-
-
گفتاردرمانی:
-
کودکان مبتلا به شکاف کام ممکن است در گفتار مشکل داشته باشند و نیاز به جلسات گفتاردرمانی دارند.
-
-
مراقبتهای دندانی:
-
ارتودنسی و درمانهای دندانی برای اصلاح ناهنجاری های دندانی ضروری است.
-
-
حمایت روانی:
-
مشاوره برای والدین و کودک بهمنظور کنار آمدن با مسائل عاطفی و اجتماعی مرتبط با این بیماری.
-
پیشگیری از لب شکری
هرچند نمیتوان بهطور کامل از لب شکری جلوگیری کرد، اما برخی اقدامات میتوانند خطر را کاهش دهند:
-
مصرف مکملهای اسید فولیک قبل و در طول بارداری
-
اجتناب از سیگار، الکل و داروهای غیرمجاز در دوران بارداری
-
کنترل بیماری های مزمن مانند دیابت
-
مشاوره ژنتیکی برای خانوادههایی با سابقه این بیماری
نتیجهگیری
بیماری لب شکری اگرچه یک ناهنجاری مادرزادی است، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، میتوان کیفیت زندگی کودک را بهطور قابلتوجهی بهبود داد. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان با این بیماری مواجه هستید، مشورت با یک تیم پزشکی متخصص شامل جراح پلاستیک، گفتاردرمانگر و متخصص ارتودنسی ضروری است. هرجند باید بگوییم که طبیعی نبودن صورت نوزاد میتواند برای خانواده و اطرافیان نگران کننده و غم انگیز باشد، اما خوشبختانه با پیشرفت های بسیار خوب که در جوزه جراحی پلاستیک و خدمات متنوع دندان پزشکی در این چند ساله رخ داده است، میتوانید عوارض این بیماری را تا حد زیادی کنترل نمایید، البته که نیاز به هزینه دارد، که امیدوارم هر پدر و مادری که با این مشکل مواجه است هزینه درمان فرزندش را هم داشته باشد.
یکی از نزدیکان بنده هم دچار این مشکل بود که به لطف خدا توسط یک دکتر حاذق و دلسوز، دکتر منصور ملاییان، تحت عمل جراحی قرار گرفت و الان که ده سال از آن روزها میگذرد آم نوزاد که الان نوجوان است نه مشکل گفتار دارد، نه مشکل شنوایی و از نظر ظاهر هم بسیار خوب میباشد.
قصد بنده از نگارش این مقاله اصلا متن تبلیغاتی نبود، اما دلم نیامد این پزشک بسیار خوب را معرفی نکنم.
